Iwowe kosze szpuntowe w ochronie brzegów rzecznych

Inżynierski przewodnik po technikach spilingu — bioinżynieryjnej metodzie stabilizacji brzegów rzek i potoków w polskich warunkach hydrologicznych.

Kluczowe zagadnienia bioinżynierii rzecznej

Technika spilingu

Przeplatanie żywych i martwych gałęzi wikliny tworzy elastyczną, przepuszczalną faszynę, która skutecznie spowalnia przepływ wody przy brzegu.

Materiał — wiklina iwowa

Salix viminalis i Salix purpurea to gatunki najczęściej stosowane w Polsce ze względu na szybki wzrost i zdolność do ukorzenienia w zagonach.

Czas instalacji

Najlepszy termin instalacji to późna zima lub wczesna wiosna — przed wypuszczeniem liści, gdy gałęzie zachowują maksymalną żywotność.

Polskie regulacje

Prace przy korytach rzecznych wymagają pozwolenia wodnoprawnego (Prawo wodne, Dz.U. z 2023 poz. 1870) i uzgodnienia z regionalnym zarządem gospodarki wodnej.

Trwałość

Dobrze wykonana instalacja, przy regularnej kontroli w pierwszych dwóch sezonach, może funkcjonować przez kilkanaście lat, przekształcając się w trwałą linię roślinności.

Wady i ograniczenia

Metoda jest nieskuteczna przy bardzo wysokich prędkościach przepływu i wymaga dostępu do odpowiedniego materiału roślinnego w odpowiednim czasie.

Czym jest spiling i kiedy się go stosuje

Spiling (ang. spiling lub fascine) to technika polegająca na wbijaniu pionowych kołków z wikliny wzdłuż linii brzegowej i przeplataniu ich poziomymi gałęziami — żywymi lub suszonymi. Konstrukcja tworzy przepuszczalną ścianę, która:

  • redukuje prędkość przepływu przy powierzchni brzegu
  • zatrzymuje osady i rumosz roślinny
  • umożliwia ukorzenianie się żywych gałęzi
  • stwarza siedlisko dla organizmów wodnych

Metoda jest opisana m.in. w europejskich podręcznikach bioinżynierii rzecznej (np. DVWK Merkblatt 244) i stosowana przez urzędy melioracji w kilku województwach.

Instalacja spiling — iwowe kosze szpuntowe na brzegu rzeki

Artykuły techniczne

Instalacja koszy iwowych

Instalacja koszy iwowych nad rzeką krok po kroku

Szczegółowy opis procesu instalacji — od przygotowania terenu, przez wybór materiału, do montażu i kontroli po sezonie.

Czytaj artykuł
Dobór wikliny do umocnień

Dobór wikliny do umocnień brzegowych

Które gatunki wikliny sprawdzają się najlepiej w polskich warunkach? Omówienie Salix viminalis, S. purpurea i S. triandra.

Czytaj artykuł
Bioinżynieria rzeczna

Bioinżynieria w ochronie brzegów rzecznych

Szerszy kontekst: jak spiling wpisuje się w regulacje unijne dotyczące renaturalizacji rzek i dyrektywę wodną (WFD).

Czytaj artykuł

Formularz kontaktowy

Dziękujemy. Twoje zgłoszenie zostało odebrane.

Zasoby zewnętrzne

Więcej informacji o bioinżynierii rzecznej w Polsce: IMGW i Wody Polskie.