Wybór gatunku wierzby to jedna z decydujących kwestii przy projektowaniu spilingu. Błędnie dobrany materiał może nie ukorzenić się lub okazać się zbyt kruchy wobec dynamicznego oddziaływania wody.

Trzy gatunki podstawowe w Polsce

W polskiej praktyce bioinżynieryjnej wykorzystuje się przede wszystkim trzy gatunki z rodzaju Salix:

Salix viminalis — wierzba krzewiasta (wiklina)

Najczęściej stosowana w spilingu. Cechuje ją bardzo szybki wzrost pędów (do 2–3 m rocznie), łatwość ukorzeniania i dostępność w Polsce. Toleruje zarówno gleby gliniaste, jak i piaszczyste, pod warunkiem dostatecznej wilgotności. Gałęzie są elastyczne, ale mniej odporną na zasolenie gleby niż S. purpurea.

Salix purpurea — wierzba purpurowa

Charakteryzuje się drobniejszymi gałęziami i lepszą odpornością na suszę niż S. viminalis. Sprawdza się na brzegach z wyraźnymi wahaniami poziomu wody — typowych dla rzek nizinnych w Polsce centralnej. Barwa kory — czerwonawa do fioletowej — ułatwia identyfikację w terenie.

Salix triandra — wierzba trójpręcikowa (migdałowa)

Mniej popularna, ale ceniona tam, gdzie grunt jest zasobny i wilgotny. Wykazuje wysoką odporność na zalanie i dobre właściwości mechaniczne gałęzi. Stosowana lokalnie na brzegach Wisły i Odry.

Kryteria wyboru gatunku

  • Czas trwania zalewów — S. triandra lepiej znosi długotrwałe zalanie niż S. viminalis.
  • Rodzaj gleby — gliny i iły preferuje S. viminalis; piaski i żwiry — S. purpurea.
  • Dostępność materiału — S. viminalis jest powszechnie uprawiana w Polsce jako roślina wiklinarska.
  • Strefa klimatyczna — S. purpurea wykazuje nieco wyższą odporność na późnoziomowe przymrozki.

Mieszanie gatunków

W praktyce stosuje się mieszanki gatunków — np. pionowe kołki z S. viminalis i poziome przeplatki z S. purpurea. Taka kombinacja łączy szybki wzrost z elastycznością i odpornością na chwilowe susze między wezbraniami.

Skąd pozyskać materiał

Wiklina sadzonkowa dostępna jest w polskich szkółkach roślin wodochronnych. Wiele RZGW prowadzi lub współfinansuje szkółki roślinności hydrotechnicznej. Materiał można też pobrać ze zdrowych stanowisk naturalnych, jeśli właściciel gruntu wyraża na to zgodę.

Powiązane: Instalacja krok po kroku i Bioinżynieria rzeczna.